LEADER Zuid-Limburg zoekt drie enthousiaste meedenkers, aanjagers en verbinders – liefst alles in één – die hun positieve stempel willen drukken op de leefbaarheid van het Zuid-Limburgse platteland.

De Lokale Actie Groep (LAG) bestaat uit inwoners van Zuid-Limburg en is de spil in de uitvoering van het LEADER-programma. De LAG signaleert kansen voor nieuwe projecten, stimuleert de ontwikkeling ervan en beoordeelt welke projecten in aanmerking komen voor een subsidie. En in die LAG zijn nu drie plekken vrij.

Gedeputeerde Staten van Provincie Limburg geven de LAG het mandaat tot uitvoering van het LEADER-programma. Hierbij is de Lokale Ontwikkel Strategie (LOS) van LEADER Zuid-Limburg leidend. De LAG bestaat uit 12 leden met samen een uitgebreid netwerk dat aansluit bij de thema’s van LEADER. De groep ziet kansen voor LEADER Zuid-Limburg, is aanjager van initiatieven, begeleidt en ondersteunt initiatiefnemers én is verantwoordelijk voor het beoordelen van subsidieaanvragen.

Andy Dritty is onze onafhankelijke voorzitter en Rob Kemmeren onze coördinator (of secretaris).

Wie ben jij?

•       Een betrokken inwoner van Zuid-Limburg, met hart voor de leefbaarheid op het platteland.

•       Een creatieve denker, jong van geest en met een blik op de toekomst.

•       Iemand met een frisse kijk op een b(l)oeiend, duurzaam en inclusief Zuid-Limburg.

•       En met een netwerk dat past bij een van onze thema’s*.

* We hebben momenteel vooral behoefte aan versterking op: landbouw, landschap en verbinding stad/platteland.

Wat ga je doen?

•       Lokale ideeën koppelen aan de doelen van LEADER.

•       Als ‘ambassadeur van het project’ helpen ideeën tot leven te brengen.

•       Meedenken over projecten en beslissen welke projecten subsidie krijgen.

•       Inspirerende bijeenkomsten bijwonen met andere LAG leden.

•       Je bent gemiddeld zo’n zes tot acht uur per maand beschikbaar.

Wat bieden wij?

•       De kans om écht impact te maken in jouw eigen regio.

•       Samenwerking met een enthousiast team vol denkers en doeners.

•       Een netwerk van mensen met een hart voor Zuid-Limburg.

•       Trots op ‘yes, alweer een LEADER project’.

•       Projectbezoeken en leerzame bijeenkomsten op het gebied van plattelandsontwikkeling.

•       Een vergoeding voor het bijwonen van de vergaderingen plus een reiskostenvergoeding.

Zin om bij te dragen aan b(l)oeiend platteland? Mail onze coördinator Rob Kemmeren op secretaris@leaderzuidlimburg.nl.

Natuurboerderij de Hofkamer, akkerbouw en vleesveebedrijf in Wahlwiller, is een echt familiebedrijf. Het is al tien generaties in handen van de familie Bindels. De nieuwste generatie, Wendy Bindels en Janneau van Kranenburg, wil het bedrijf omvormen tot een duurzamer landbouwbedrijf, maar wil vooral meer verbindingen aangaan. “We moeten verbinden om meer te bereiken”, is het motto van Wendy. “Van initiatieven en projecten waarbij mensen elkaar ontmoeten en ook nog iets opsteken, krijg ik echt energie.”

Voorheen was Natuurboerderij de Hofkamer een melkveebedrijf. De oude melkkeuken en stal worden dankzij de bijdrage van LEADER Zuid-Limburg omgebouwd tot een ontmoeting- en workshopruimte met boerderijwinkel. Verschillende partners kunnen tegen een kleine vergoeding de ruimte gebruiken. De Vrijeschool Parkstad komt al een paar keer per jaar voor lessen op de boerderij en IVN Eys komt er voor kinderactiviteiten. De activiteiten van enkele partners gaan de komende jaren uitbreiden. Natuur, gezonde voeding, educatie en verbinding spelen de hoofdrollen.

Van individueel naar samen

Wendy heeft een achtergrond in het sociale domein bij gemeentes en werk nu in de gehandicaptenzorg. “Het valt mij telkens weer op hoeveel organisaties ongeveer hetzelfde doen, maar niet samen. Veel organisaties en projecten weten van elkaar niet dat ze bestaan of wat ze doen. We leven in een individualistische samenleving en zijn de verbinding met de natuur een beetje kwijt. Als het aan mij lag had ieder dorp een boerderijwinkel en een gemeenschapsruimte. De passies van Janneau zijn natuur en ambacht dus we vullen elkaar goed aan.”

Iedereen welkom

De leerlingen van Vrijeschool Parkstad zijn straks nog vaker bij Natuurboerderij de Hofkamer op bezoek. “De docente waar we contact mee hebben, deelt onze passie voor de natuur, voor verbinden en voor gezond eten. Zij ziet wat veel leerlingen in hun broodtrommel hebben, of juist dat ze geen brood bij zich hebben.”
Veel verschillende doelgroepen gaan elkaar tegenkomen op het terrein. Bewoners uit het dorp, schoolkinderen, ouderen en mensen met een ‘rugzak’. “Dat iedereen hier welkom is, zichzelf kan zijn en hier iets kan organiseren willen we echt gaan uitdragen. Door aandacht, verbinding en van betekenis te zijn voor dit unieke plekje worden mensen gezonder.”

Oude ambachten

In de ontmoetingsruimte krijgen ook oude ambachten een plek, zoals het inmaken van voedsel. “Janneau is heel goed in het maken van dingen. Hij geeft workshops hoe je van stammetjes hout een houten lepel of een krukje kunt maken.”
Natuurboerderij de Hofkamer blijft ondertussen een gecombineerd landbouwbedrijf. “Het is goed dat mensen kunnen zien waar hun vlees vandaan komt”, vindt Wendy. “Landbouw en natuur worden nog wel eens tegenover elkaar gezet, maar het zijn geen verschillende werelden. Ze bestaan niet los van elkaar. Daar willen we op verder bouwen. We willen de mensen in onze eigen omgeving laten zien hoe uniek en mooi ons heuvelland is. Drie dorpen verder ziet het landschap er heel anders uit.”

LEADER positief

De Lokale ActieGroep (LAG) van LEADER Zuid-Limburg adviseert positief over dit project omdat er veel zaken bij elkaar komen die voor LEADER belangrijk zijn. Meerdere generaties en doelgroepen worden met elkaar verbonden. Meerdere verenigingen uit Wahlwiller en omgeving kunnen bij De Hofkamer terecht. Het project versterkt de regio en slaat een brug tussen stad en platteland. Natuur, gezonde voeding en verbinding spelen de hoofdrollen. Dat is in deze tijd van klimaatverandering, van steeds meer mensen met allergieën en overgewicht en steeds meer individualisme en eenzaamheid een hele goede zaak.

Foto's door Sanne Creuëls

Voedselbosjes op schoolpleinen zijn nuttig, leuk en leerzaam. Voedselbosjes laten kinderen leren waar voedsel vandaan komt, hoe verschillende dingen smaken, wat er allemaal op en in de bodem leeft én wat gezond eten is. IVN Natuureducatie, CNME en Stichting De Rollen legden in de afgelopen jaren 25 educatieve voedselbosjes aan op schoolpleinen in Zuid-Limburg, met hulp van vrijwilligers en leerlingen. Op maandag 19 mei, de eerste dag van de Week van de Schooltuin, vierden alle deelnemende partijen het resultaat bij Basisschool de Kingbeek in Grevenbicht.

Dankzij de steun van LEADER Zuid-Limburg, Jong Leren Eten en Provincie Limburg kunnen honderden kinderen in Zuid-Limburg zaaien, planten en oogsten in hun voedselbosje. De viering werd afgetrapt door Renske Visscher, regiodirecteur IVN Zuid. Ze nam de aanwezigen mee in het project Educatieve Voedselbosjes Zuid-Limburg. “Ik ben zo enthousiast over de voedselbosjes. Het is iets kleins, maar het is tegelijk ook een soort superpower. Grijs en stenen worden omgetoverd in groen. Heel bijzonder is dat deze school gaat verhuizen en dat het voedselbosje meeverhuist.”

Imuunsysteem en weerbaarheid

“In contact komen met groen en aarde is goed voor het immuunsysteem en de weerbaarheid van kinderen. Het bevordert het samenspelen en het is een hele mooie manier om meer te leren over gezond eten. In het tuintje leven ook allemaal kleine diertjes. En daar leren jullie op deze school ook over. Ik ben blij om op deze mooie plek te zijn.” Renske roemde in haar toespraak ook de ‘supervrijwilliger’ Piet Wijshoff die zichzelf de Voedselboswachter mag noemen.

Groene vingers

Vanuit Jong Leren Eten spraken Marjolein Lommen en Truusje Diepenmaat het feestcomité toe. Marjolein: “Wat is er nou leuker dan zelf zaaien, oogsten en proeven?” Truusje: “Voordat ik dit ging doen had ik helemaal niets met moestuinieren. Ik had echt geen groene vingers. Maar ik en al mijn collega’s bij de GGD zijn om.” Daarna geven ze de kinderen van de ‘groenbrigade’ cadeautjes die gaan helpen bij de oogst.

Complimenten

Rob van Kemmeren, coördinator van LEADER Zuid-Limburg was daarna aan de beurt: “Wat jullie hier doen past heel goed bij LEADER. Hoe mooi is het als we via de jeugd ook hun ouders stimuleren om gezonde maaltijden op tafel te zetten. Ik ben al bij verschillende voedselbosjes geweest en deze ziet er heel volwassen uit. Goed gewerkt, complimenten! Ik hoop dat het bosje op de nieuwe locatie nog groter wordt.”

Wereld duurzamer maken

Gedeputeerde Jasper Kuntzelaers sprak vooral de aanwezige kinderen toe: “Veel boeren zijn er al mee bezig met dat de wereld groener wordt. Heel goed om te zien dat kinderen daar ook mee bezig zijn en dat jullie geholpen worden door zo’n goede voedselboswachter. Als provincie vinden we het belangrijk om in dit soort plekken te investeren. Het is hard nodig om ons met zijn allen in te zetten de wereld duurzamer te maken. Top, ga zo door!” Daarna overhandigde hij cadeautjes aan de kinderen van de groenbrigade en een schooltuinhandboek aan Piet.  

Voor de lange termijn

Resy van Leeuwen, directeur van Basisschool de Kingbeek vertelde dat ze serieus tijd en energie in het voedselbos staken. We dachten niet ‘leuk dat doen we even’. We doen dit samen met de kinderopvang en voor de lange termijn. We kijken naar het holistisch groeien en bloeien van alle kinderen. We werken thematisch en een voedselbos past goed bij verschillende thema’s. Vooral rondom biologie, bijvoorbeeld bij ‘hoe mag je anders zijn’ omdat alles er anders uitziet en anders smaakt. De kinderen zijn dankzij het voedselbos op een hele andere manier aan het leren. Bij het zoeken naar een nieuwe conciërge stond in de vacature dat hij of zij affiniteit met het voedselbos moet hebben. En we hebben dus een groenbrigade. De kinderen die echt iets met groen hebben, zorgen op woensdagmiddag voor het voedselbos.”

Colakruid en citroenmelisse

Wat die kinderen zelf het leukste vinden? “De planten zoeken.” “Het is leuk om dingen te proeven, om erachter te komen hoe iets smaakt.” “Ik vind het leuk om de hekken recht te zetten.” Lianne van Tilburg en Lucienne Wolthuis van Stichting De Rollen gaven daarna nog een interessante bodemles aan de kinderen van de groenbrigade. De kinderen mochten onder andere schimmels bekijken door de microscoop. Ondertussen dronken ze water, op smaak gebracht met colakruid en citroenmelisse uit hun eigen voedselbos.

Op 19 april, de zaterdag voor Pasen, opende de volledig vernieuwde Speeltuin Sint Joseph in Meerssen-West de poorten. De speeltuin opent ieder jaar in het Paasweekend, maar dit keer was het extra speciaal. Honderden Meerssenaren van jong tot oud waren erbij. De paden en enkele toestellen zijn nu toegankelijk voor rolstoelen en rollators. Het toiletgebouw is volledig vernieuwd met onder andere een invalidentoilet en een ruime verschoonplek. En er ligt een fonkelnieuwe beweegtuin voor ouderen.

Maar het allergelukkigst is het bestuur van de speeltuin met het nieuwe clubgebouw met de riante overkapping. Zo kan de speeltuin ook bij striemende regen of felle zon een ontmoetingsplek voor iedereen zijn. “De overkapping was een vurige wens van het bestuur. Het lijkt misschien niet spannend, zo’n dak, maar het viel niet mee om het gerealiseerd te krijgen”, vertelde Ralph Molling, bestuursvoorzitter van de speeltuin.Diverse stichtingen en organisaties, Gemeente Meerssen, Provincie Limburg en natuurlijk LEADER Zuid-Limburg zorgden voor de financiële haalbaarheid van het project. Een enthousiast en energiek speeltuinbestuur en vele vrijwilligers zorgden voor de uitvoering. Bestuurslid Charlotte Pinckaers vertelt: “De laatste twee weken hebben we er nog keihard aan getrokken samen met heel veel vrijwilligers. Het ligt er nu allemaal glimmend bij, maar veel toestellen hebben we nog op het allerlaatste moment geverfd.”

Jong bestuur
Het bestuur van de speeltuin is relatief jong, vergeleken met veel andere LEADER-projecten. Charlotte: “Er zitten vooral mensen in het bestuur wiens kinderen in de speeltuin komen. Op dit moment boffen we dat iedereen verschillende kennis en ervaring heeft, waaronder iemand die goed is in het aanvragen van subsidies.” Ralph noemt in zijn openingsspeech de metamorfose van de speeltuin een uniek project. Hij bedankt LEADER: “een organisatie die ervoor zorgt dat Zuid-Limburg steeds mooier en leuker wordt en die jullie misschien al kennen van de Vliektuin in Ulestraten of de Blindentuin in Berg en Terblijt.” Wethouder Inge Smeets houdt haar toespraak kort maar krachtig. “Als wethouder die over inclusie en speeltuinen gaat, is dit project een droom die uitkomt. Ik vind het knap en bewonderenswaardig dat jullie hebben volgehouden met alle hobbels die jullie tegenkwamen. Dankjulliewel.” Namens LEADER Zuid-Limburg feliciteert Jo Dohmen Meerssen met de mooie speeltuin. "Jullie hebben het heel goed gedaan hier."

'De speeltuin leeft'
De speeltuin bestaat al 78 jaar en had nog nooit zo veel leden aan het begin van het seizoen als dit jaar. “De speeltuin leeft, dat is duidelijk", concludeert Ralph. "In het verleden kwamen veel bezoekers naar de fancy fair in het laatste weekend van de zomervakantie. Daar kwam je eerder voor naar huis, want dat wilde je niet missen. Dat gevoel van erbij willen zijn, moet blijven.”

In plaats van met paard en wegen reed de Romeinse soldaat Fluvius op vrijdag 21 maart 2024 in een rode eend met open dak naar Panoramaplatform Elba in Grevenbicht om in het Latijn het publiek welkom te heten. In het Nederlands verteld hij vervolgens vanaf het platform over zijn leven en vooral zijn reizen. Dat hij zich bij het leger aansloot voor het avontuur, maar ook omdat hij dan leerde lezen en schrijven. “Waar nu dit platform staat, moest ik één van de drie Maasgeulen oversteken.”

Het platform is een initiatief van de Stichting Beegse Maasvallei. Het ligt aan wandelpad Op het Schar in natuurgebied Elba, dat de stichting parallel aan de Maas drie jaar geleden aanlegde. Het platform geeft een 360⁰C zicht over de wijde omgeving. Op het platform is de Romeinse geschiedenis van de Beegse Maasvallei met tekst en beeld speels in beeld gebracht. Eerder realiseerde de stichting al het Natuurleerpad in Schipperskerk en het Vogelobservatie-minimuseum Den Deyler op het einde van de Slaperdijk. Architect Koen Savelkoul ontwierp de vogelobservatie en het platform. Met de opening van het platform is het project van Stichting Beekse Maasvallei officieel volledig gerealiseerd.

Soldaat Fluvius is in werkelijkheid is Nick Naus. Samen met Math Muijres is hij kartrekker van Stichting Beegse Maasvallei. In zijn gedaante als Fluvius zegt Nick “Moge de Maas de mensen, de dieren, ja werkelijk de hele natuur begunstigen.” Daarna worden de doeken van de informatieborden gehaald en is het platform officieel geopend.

Toegevoegde waarde
“Ik ben dankbaar dat ik hier kan staan”, zegt wethouder Ivo Tillie van gemeente Sittard-Geleen. “De mensen achter dit project waren één van de eersten die bij mij aanklopten toen ik net wethouder was. Het hele project, waar dit platform het laatste onderdeel van is, heeft toegevoegde waarde voor de natuur en voor de inwoners van dit gebied. Geniet ervan!”

Perfect plan
Daarna is het woord aan Hub Meijers, voorzitter Leader Zuid-Limburg: “Ik feliciteer Grevenbicht met dit unieke project. De stichting bracht mensen bij elkaar, ging met een concreet plan naar het Consortium Grensmaas en vanuit daar naar Leader. Wij vonden het een perfect plan: van onderop bedacht en gedragen door enthousiaste mensen en uitgevoerd in de directe omgeving. De stichting liep tegen een enorme bureaucratie op, maar gelukkig wonen hier ‘Maaskentjers’ en die geven niet snel op.”

Missie geslaagd
“Het is vandaag een bijzondere dag omdat alles van het Project Grensmaas hier samenkomt”, vindt Francois Verhoeven, projectleider van Consortium Grensmaas. “Het oorspronkelijke gevecht van inwoners tegen de ontgrinding van de Maas is omgeslagen in meedenken en meedoen. Missie geslaagd.”

Het project van Stichting Beegse Maasvallei werd naast alle vrijwilligers mogelijk gemaakt door Gemeente Sittard-Geleen, Provincie Limburg, Consortium Grensmaas en LEADER Zuid-Limburg.